گاهی مسیر دلپذیر تر از مقصد است

ماه پیش که برای ارائه مقاله ام چند روزی در بلژیک بودم، فرصت شد تا از طریق برنامه ای که کنفرانس تدارک دیده بود، به مرکز هنرهای Z33 سری بزنیم. این مرکز که پیشتر به خاطر برگزاری نمایشگاه «طراحی کردنِ طراحی انتقادی» - “Desiging Critical Design” در سال 2007 توجه رسانه ها را جلب کرده بود، این بار هم با نمایشگاهی تحت عنوان “Design By Performance” گامی در جهت آن چه طراحی آوانگارد نامش می دهند، برداشته بود. این نمایشگاه به زبان ساده، مدعی است که فرآیند طراحی گاه از خروجی طراحی مهم تر، زیبا تر و قابل بحث تر است، از این رو آثار این نمایشگاه در برگیرنده ی طراحی های مفهومی بود که مخاطب فرآیند طراحی را به عنوان اصلی ترین عنصر ارائه می دید نه خروجی طراحی را. جدای از کارهای معمولی موجود در نمایشگاه، مثل کارهایی که بیشتر کپی برداری از ایده های ضعیفِ اخیر «دون و ربی» و چگونگی حضور بیولوژی و دانش ژنتیک در طراحی بود، کارهای گروه Studio Glithero ساده ترین، زیباترین و درگیرکننده ترین کارها برای من بود. آن جا که شما یک ماشین شمع سازی را می بینید که فرآیند ساخت شمع برای شما جذاب تر از شمع های ساخته شده می شود. می توان گفت آثار این گروه، نقطه شروعی است برای آن نوع طراحی که امروزه نیازمندیم، آن گرایشی که فرآیند آرام، متفکرانه و چالش برانگیزی را در جهت فرآیند معمول طراحی به پرسش می کشد. آن ها نه تنها بر فرآیند طراحی تاکید می کنند بلکه حتا فرآیند موجود را هم به چالش می کشند، چالشی که می تواند به رهایی از سیستمی که همه گی تحت سلطه اش قرار داریم منجر شود.